SYM-ME-TRY: Flore Zoé in Paleis Soestdijk

Zoé’s zorgvuldig geënsceneerde fotografische beelden tonen menselijke verhoudingen in al hun complexiteit. Door de jaren heen heeft haar werk zich bewogen langs thema’s als identiteit, seksualiteit, natuur, duurzaamheid en sociale ongelijkheid. Steeds opnieuw onderzoekt zij wat mensen met elkaar verbindt. Zoé: ‘Ik ben net vijftig geworden en kijk in de tentoonstelling terug op een carrière van ruim dertig jaar. Ergens zelfs langer, want de eerste voor mijzelf relevante foto maakte ik op mijn zesde. Ik laat me inspireren door de wereld om me heen. De actualiteit. De focus wisselt dus heel sterk, maar de rode draad daarbinnen is de verhouding van de mens tot die thema’s. Hoe gedraagt de mens zich in zo'n situatie? Hoe verhoudt de mens zich tot een ander, of tot iets anders? Hoe gaan mensen om met de aarde? Met alles wat er leeft op de planeet? Hoe gaan ze om met elkaar ook? Vandaar dat er vrijwel altijd mensen in mijn werk te zien zijn.’

Na jaren van internationale tentoonstellingen heeft Flore Zoé haar blik de afgelopen periode bewust op Nederland gericht. Niet om terug te kijken, maar om haar maatschappelijke betrokkenheid hier verder te verdiepen. SYM-ME-TRY vormt daarin een culminatie: een tentoonstelling waarin persoonlijke, artistieke en maatschappelijke lijnen samenkomen. Maar voor we het daarover hebben toch even de prangende vraag: hoe slaag je er als fotograaf in vooral een buitenlandse carrière te hebben? Zoé: ‘Ik vertelde al dat ik al vroeg met fotograferen bezig was. Nou, in die tijd had ik ook een dagboek, zoals veel kinderen. Daarin schreef ik al over de dingen die ik zoal maakte en wat ik daar mee wilde. Het is in kindertaal opgetekend, maar het antwoord was helder: ik wilde later in een groot museum hangen! Later werd dat aangescherpt tot ‘voor mijn dood in het MoMa komen te hangen’. Vraag me niet waarom dat al zo vroeg in mijn hoofd zat, maar die brandende ambitie om mijn werk internationaal te laten zien is er altijd geweest.’

Picasso

Flore Zoé (1975) begon op zesjarige leeftijd met fotograferen. Haar jeugd en persoonlijke geschiedenis vormen tot op de dag van vandaag een belangrijke voedingsbodem voor haar werk. In haar oeuvre is een voortdurende zoektocht naar harmonie, menselijke waardigheid en gelijkwaardigheid zichtbaar. Haar werk varieert van intieme groepsportretten tot grootschalige, theatrale installaties. In elk beeld staat de aanwezigheid en kracht van de geportretteerden centraal, met een onderhuidse spanning die uitnodigt tot aandachtig kijken. Flore Zoé exposeerde internationaal, onder meer bij Opera Gallery in Parijs, Seoul, Singapore, New York en Hong Kong. Haar werk is opgenomen in collecties wereldwijd. Nu zijn er wel meer mensen met grote dromen, maar hoe is het Zoé gelukt? ‘Nou, dat ging niet vanzelf! Ik heb zeker tien jaar lang drie banen gedraaid om mijn fotoproducties te kunnen financieren. Ik vraag me nog wel eens af wat me destijds bezielde. Die situatie dwong mij echter handig met kansen om te gaan. Ik had indertijd een assistente die toevallig naar Singapore moest. Dan dacht ik, ‘handig, ik geef haar een portfolio mee, zodat ze een paar galeries kan bezoeken’. En daar gebeurde het. De oprichter van Opera Gallery Singapore was toevallig aanwezig. Voor ik het wist zat ik in hun Parijse galerie aan tafel en van daaruit ben ik met Opera Gallery wereldwijd het festivalcircuit in gegaan. Singapore, New York… De eerste keer in Parijs hing ik naast een Picasso. Dat was wel een kippenvelmoment. Enfin, van daaruit kwamen de opdrachten binnen en zo is het gegaan.’

'Flore Zoé selecteerde specifieke vertrekken in Paleis Soestdijk als podium voor haar werk’

New York, Paris, Tokyo, Paleis Soestdijk

Flore Zoé selecteerde specifieke vertrekken in Paleis Soestdijk als podium voor haar werk. Sommige van deze ruimtes zijn normaal gesproken niet toegankelijk voor bezoekers. Door haar beelden juist hier te situeren, ontstaat een gelaagde dialoog tussen beeld, ruimte en geschiedenis. Het retro­spectief en de nieuwe serie We Who See Each Other is mede mogelijk gemaakt door Maya Meijer-Bergmans, eigenaar van Paleis Soestdijk. Zoé: ‘We hadden echt een klik en zij vond het juist treffend dat het retrospectief van mijn overwegend internationale carrière in Nederland plaats zou vinden. Dat schuurde mooi, zeker met de speciaal voor de tentoonstelling gemaakte serie We Who See Each Other. Daarin concentreer ik mij op het paleis en waar een paleis zoal voor staat. Mensen zien het toch als iets van macht, rollen, posities. Zo kwamen we op het idee vanuit het Paleis een serie te maken die als het ware mijn oeuvre overkoepelt. Een serie waarin veel van mijn thema's in terugkomen. Met name macht en gelijkwaardigheid. Kunnen we mensen zien zoals ze zijn? Kunnen we voorbij rol en positie kijken?