Het Van Gogh Museum richt de blik komend cultureel seizoen nadrukkelijk op kunstenaars uit de wereld rond Vincent van Gogh. Van James McNeill Whistler en de Japanse prentkunstenaar Tsukioka Yoshitoshi tot de eerste overzichtstentoonstelling ooit van Eva Gonzalès.
James McNeill Whistler, Sneeuw, Amsterdam, 1882, waterverf op papier, 28,6 × 22,8 cm, privécollectie. Te zien in Whistler. Verliefd op Nederland in De Mesdag Collectie.
Eva Gonzalès, Aan zee (Honfleur), 1881-1882, pastel op doek, 46,3 × 37,2 cm, particuliere collectie
James Abbott McNeill, Whistler
Van Whistler tot Eva Gonzalès: vooruitblik op het Van Gogh Museum
Niet alleen Vincent van Gogh staat komend seizoen centraal in het Van Gogh Museum. Het museum plaatst zijn werk en tijd nadrukkelijk in een bredere internationale context, met tentoonstellingen rond kunstenaars die ieder op hun eigen manier de kunst van de late negentiende eeuw vernieuwden. Het najaar van 2026 brengt James McNeill Whistler en Tsukioka Yoshitoshi naar Amsterdam. Tijdens Amsterdam Dance Event krijgt Whistlers werk bovendien een eigentijdse vertaling. In februari 2027 volgt de eerste overzichtstentoonstelling ooit van Eva Gonzalès.
Whistler: dandy, dwarsdenker en vernieuwer
Van 16 oktober 2026 tot en met 10 januari 2027 presenteert het Van Gogh Museum, samen met De Mesdag Collectie en Tate Britain, Whistler. Dandy en dwarsdenker. Het is de grootste Europese overzichtstentoonstelling van James McNeill Whistler (1834-1903) in dertig jaar en de eerste in Nederland. Whistler was schilder, prentmaker, estheet en uitgesproken dwarsdenker. Zijn opvatting dat kunst, net als muziek, in de eerste plaats een stemming kon oproepen, maakte hem tot een belangrijke voorloper van de moderne kunst. Vincent van Gogh bewonderde zijn werk. Beide kunstenaars deelden bovendien een fascinatie voor Japanse kunst en zochten naar nieuwe mogelijkheden binnen de schilderkunst. Gelijktijdig presenteert De Mesdag Collectie in Den Haag Whistler. Verliefd op Nederland, over zijn reizen door Nederland en het werk dat hij hier maakte.
Whistler ontmoet Amsterdam Dance Event
Op 23 oktober krijgt Whistlers fascinatie voor sfeer en het nachtelijke stadsleven een verrassend vervolg tijdens Amsterdam Dance Event. Het Van Gogh Museum brengt schilderkunst, muziek en visuals samen in een avondprogramma rond zijn nachtelijke werelden. Kunstenaarscollectief uncloud geeft met visuals een nieuwe interpretatie aan zijn werk. Mist, licht, schaduw en geluid vormen de verbinding tussen het negentiende-eeuwse Londen van Whistler en het nachtelijke Amsterdam van nu.
Yoshitoshi: honderd keer de maan
Van 1 oktober 2026 tot en met 4 januari 2027 staat de Japanse prentkunst centraal in Yoshitoshi. Meester van de maan. In deze kleinschalige presentatie toont het museum de beroemde serie Honderd aspecten van de maan uit 1885-1890 van Tsukioka Yoshitoshi (1839-1892). Honderd prenten vertellen evenzoveel verhalen over historische figuren, geliefden, krijgers en mythische wezens, telkens met de maan als terugkerend element. Yoshitoshi geldt als de laatste grote meester en vernieuwer van de traditionele Japanse prentkunst. Ook hier is de relatie met Van Gogh aanwezig: hij verzamelde en bestudeerde Japanse prenten intensief.
Eva Gonzalès opnieuw in de schijnwerpers
Het voorjaar van 2027 brengt een kunsthistorische primeur. Van 12 februari tot en met 20 juni presenteert het Van Gogh Museum samen met het Petit Palais in Parijs de eerste overzichtstentoonstelling ooit van Eva Gonzalès (1847-1883). Gonzalès werd tijdens haar leven gewaardeerd door critici en kunstenaars, maar verdween na haar vroege dood grotendeels uit de kunstgeschiedenis. Als enige leerling van Édouard Manet ontwikkelde ze een eigen artistieke koers binnen de Parijse kunstwereld. Met internationale bruiklenen uit musea en particuliere collecties worden haar schilderijen en pastels voor het eerst in een overzicht samengebracht. Daarmee krijgt een kunstenaar die lange tijd in de schaduw van haar mannelijke tijdgenoten stond opnieuw een eigen podium.
Agenda
Whistler. Dandy en dwarsdenker 16 oktober 2026 t/m 10 januari 2027
Yoshitoshi. Meester van de maan 1 oktober 2026 t/m 4 januari 2027
Amsterdam Dance Event in het Van Gogh Museum 23 oktober 2026
Eva Gonzalès 12 februari t/m 20 juni 2027
Tsukioka Yoshitoshi, Opkomende maan boven de berg Nanping – Cao Cao, 1885, kleurenhoutsnede op Japans papier, 35,5 × 24,9 cm, Van Gogh Museum, Amsterdam (Staat der Nederlanden, erfgenamen Elise Wessels, met toepassing van de kwijtscheldingsregeling Successiewet)
Wit: niet opvallend, maar vrijwel altijd aanwezig. Het tafellinnen onder het servies, de muur achter een schilderij, het blad waarop tekst staat geschreven. Het lijkt een achtergrond, maar staat in de tentoonstelling ‘Wit, meer dan een kleur’ op de voorgrond.
Voor het eerst in Nederland gaan 22 monumentale hedendaagse werken van de Spaans-Nederlandse kunstenares Lita Cabellut (1961) een indringende dialoog aan met de 22 mysterieuze etsen uit Los Disparates (de dwaasheden) van Francisco de Goya (1746-1828).
Het Drents Museum presenteert een grote overzichtstentoonstelling van Jan van der Kooi, een van de belangrijkste hedendaagse figuratieve kunstenaars van Nederland. Circa zestig schilderijen, tekeningen en schetsboeken laten de breedte van zijn ruim vijftigjarige oeuvre zien.