De muurschildering ‘De grote trap’ werd in de 17e eeuw aangelegd in opdracht van koning stadhouder Willem III. Hij wilde zich positioneren als internationale machtsfactor, zowel in de Republiek als op het Europese toneel. Daarbij hoorde een entree die indruk maakte, gemodelleerd naar de indrukwekkende Ambassadeurstrap in het Versailles van Louis XIV. Architect en ontwerper Daniël Marot, die eerder in Versailles had gewerkt, vertaalde de Franse grandeur naar de Veluwe, maar dan in verf: het was een optische illusie die de Nederlandse traditie van trompe-l’œil tot nieuwe hoogten bracht.
Wie naar boven kijkt op de grote trap, maakt een reis via geschilderde pilaren, bogen, doorkijkjes en figuren naar een panorama dat optisch naar buiten voert. De aanwezigheid van Ottomaans uitziende figuren, mannen in rijke gewaden, pratend en gebarend, illustreert hoe Willem III zich zag als fijnzinnige bemiddelaar tussen Europa en het Oosten. Aan de hand van etsen van de Ambassadeurstrap van Versailles en twee historische maquettes van Charles Arquinet wordt zichtbaar hoe sterk de dialoog tussen paleizen, stijlen en machtsbeelden was. De grote trap was onderdeel van een Europees netwerk van ideeën, allianties en rivaliteit.
De schildering leek zijn Waterloo te vinden in de witte pleisterlaag waarmee koning Lodewijk Napoleon ‘De grote trap’ liet overschilderen. De oorspronkelijke voorstelling leek verloren tot Koningin Wilhelmina besloot het werk te herstellen. Kunstenaar Willem Fabri schilderde ‘De grote trap’ opnieuw, ditmaal op doek, waardoor het meesterwerk een tweede leven kreeg. Daardoor kunnen bezoekers vandaag nog steeds ervaren wat Marot en zijn tijdgenoten voor ogen hadden. Ruim een eeuw na Fabri’s reconstructie, is de muurschildering opnieuw toe aan zorg. Tijdens de tentoonstelling is er de mogelijkheid de restauratie van dit bijzondere werk te steunen.
De tentoonstelling eindigt waar het verhaal begint: op de grote
trap zelf. Daar, te midden van de geschilderde pilaren, balustrades en figuren, ervaar je de optische illusie zoals bezoekers door de eeuwen heen dat ook deden. Zo komen in het hart van Paleis Het Loo verhalen samen die nog altijd actueel zijn: culturele ontmoeting, machtsverbeelding, politieke communicatie en de zoektocht
naar verbinding tussen werelden.
T/m 30 augustus
Info: paleishetloo.nl
Van 16 oktober tot en met 23 december 2026 presenteert het Belgische modehuis NATAN de tentoonstelling Archives to Contemporary Forms aan de Waterloolaan in Brussel. Iconische archiefstukken, hedendaagse couture en sculpturen van de Koreaanse kunstenares Meekyoung Shin komen samen in een tijdelijke ruimte waar mode en kunst elkaar ontmoeten.
Door een Duitse prinses ontdekt in München, prijswinnende schilderijen in Parijs, hofschilderes in Roemenië, vooraanstaand lid van de meest toonaangevende kunstgenootschappen van die tijd én een eigen schilderschool in Berlijn. Toch kennen we Dora Hitz (1853-1924) nog niet in Nederland. Tijd om daar verandering in te brengen!
Na een intensieve verbouwing opende het vernieuwde Stedelijk Museum Kampen onlangs zijn deuren voor het publiek. Het Historisch Raadhuis, waarin de hoofdlocatie van het museum zich bevindt, onderging een complete metamorfose. Niet alleen het gebouw werd aangepakt; ook de volledige vaste collectiepresentatie is radicaal veranderd. Directeur Nynke van der Wal: ‘Voor mensen die hier in het verleden zijn geweest, zal het museum bijna onherkenbaar zijn!’