De muurschildering ‘De grote trap’ werd in de 17e eeuw aangelegd in opdracht van koning stadhouder Willem III. Hij wilde zich positioneren als internationale machtsfactor, zowel in de Republiek als op het Europese toneel. Daarbij hoorde een entree die indruk maakte, gemodelleerd naar de indrukwekkende Ambassadeurstrap in het Versailles van Louis XIV. Architect en ontwerper Daniël Marot, die eerder in Versailles had gewerkt, vertaalde de Franse grandeur naar de Veluwe, maar dan in verf: het was een optische illusie die de Nederlandse traditie van trompe-l’œil tot nieuwe hoogten bracht.
Wie naar boven kijkt op de grote trap, maakt een reis via geschilderde pilaren, bogen, doorkijkjes en figuren naar een panorama dat optisch naar buiten voert. De aanwezigheid van Ottomaans uitziende figuren, mannen in rijke gewaden, pratend en gebarend, illustreert hoe Willem III zich zag als fijnzinnige bemiddelaar tussen Europa en het Oosten. Aan de hand van etsen van de Ambassadeurstrap van Versailles en twee historische maquettes van Charles Arquinet wordt zichtbaar hoe sterk de dialoog tussen paleizen, stijlen en machtsbeelden was. De grote trap was onderdeel van een Europees netwerk van ideeën, allianties en rivaliteit.
De schildering leek zijn Waterloo te vinden in de witte pleisterlaag waarmee koning Lodewijk Napoleon ‘De grote trap’ liet overschilderen. De oorspronkelijke voorstelling leek verloren tot Koningin Wilhelmina besloot het werk te herstellen. Kunstenaar Willem Fabri schilderde ‘De grote trap’ opnieuw, ditmaal op doek, waardoor het meesterwerk een tweede leven kreeg. Daardoor kunnen bezoekers vandaag nog steeds ervaren wat Marot en zijn tijdgenoten voor ogen hadden. Ruim een eeuw na Fabri’s reconstructie, is de muurschildering opnieuw toe aan zorg. Tijdens de tentoonstelling is er de mogelijkheid de restauratie van dit bijzondere werk te steunen.
De tentoonstelling eindigt waar het verhaal begint: op de grote
trap zelf. Daar, te midden van de geschilderde pilaren, balustrades en figuren, ervaar je de optische illusie zoals bezoekers door de eeuwen heen dat ook deden. Zo komen in het hart van Paleis Het Loo verhalen samen die nog altijd actueel zijn: culturele ontmoeting, machtsverbeelding, politieke communicatie en de zoektocht
naar verbinding tussen werelden.
T/m 30 augustus
Info: paleishetloo.nl
Het Van Gogh Museum richt de blik komend cultureel seizoen nadrukkelijk op kunstenaars uit de wereld rond Vincent van Gogh. Van James McNeill Whistler en de Japanse prentkunstenaar Tsukioka Yoshitoshi tot de eerste overzichtstentoonstelling ooit van Eva Gonzalès.
Het Drents Museum presenteert een grote overzichtstentoonstelling van Jan van der Kooi, een van de belangrijkste hedendaagse figuratieve kunstenaars van Nederland. Circa zestig schilderijen, tekeningen en schetsboeken laten de breedte van zijn ruim vijftigjarige oeuvre zien.
De architectuur van W.M. Dudok is onlosmakelijk verbonden met Hilversum, maar zijn invloed reikte tot ver buiten Nederland. Een tentoonstelling in het Dudok Architectuur Centrum vertelt hoe de Japanse architect Shizutaro Urabe zijn ideeën vertaalde naar Kurashiki.