DISCO in Wereldmuseum Amsterdam: de dansvloer als plek voor vrijheid en verzet

Vanaf 9 oktober verandert 835 m² van Wereldmuseum Amsterdam in een grote dansvloer. De tentoonstelling DISCO laat met muziek, kunst, fotografie, mode en design zien hoe een underground clubcultuur uitgroeide tot een wereldwijde culturele en maatschappelijke beweging.

Bill Bernstein Paradise Garage Dancefloor 1979
Bill Bernstein Paradise Garage Dancefloor 1979
Rechts: Kwame Brathwaite, Untitled, 197
Rechts: Kwame Brathwaite, Untitled, 197
Barkley L. Hendricks, Hasty Tasty, 1977_Photograph © The Museum of Fine Arts, Houston; Will Michels
Barkley L. Hendricks, Hasty Tasty, 1977_Photograph © The Museum of Fine Arts, Houston; Will Michels

Disco ontstond in de underground clubs van New York en groeide in de jaren zeventig uit tot een internationaal fenomeen. De tentoonstelling plaatst die ontwikkeling nadrukkelijk in de maatschappelijke context van die tijd. Dansvloeren boden ruimte aan Afro-Amerikaanse en Latino gemeenschappen, vrouwen en queer- en transpersonen om zichzelf zichtbaar te maken, elkaar te ontmoeten en vrijer uiting te geven aan hun identiteit. Die geschiedenis wordt verteld aan de hand van honderden originele tracks, video's, foto's, kunstwerken en objecten. Zo zijn er werken van Keith Haring en Andy Warhol, de Black is Beautiful-fotografie van Kwame Brathwaite en activistische posters van Faith Ringgold.

Van Paradise Garage tot protest

Ook de club zelf krijgt een belangrijke plaats. Van privélofts tot Paradise Garage: het nachtleven bood ruimte aan nieuwe vormen van muziek, mode en zelfexpressie. Lidmaatschapskaarten, uitnodigingen en dj-apparatuur brengen die wereld dichtbij, terwijl foto's van onder anderen Michael Abramson en Meryl Meisler de energie van het nachtleven vastleggen. De tentoonstelling gaat ook in op de tegenreactie. Eind jaren zeventig ontstond in de Verenigde Staten de Disco Sucks-beweging. Het schilderij Disco Demolition Night van Hernan Bas verwijst naar de beruchte actie in Chicago waarbij honderden discoplaten werden verbrand. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de impact van de aidsepidemie op artiesten, dj's, clubbezoekers en de LGBTQ+-gemeenschap.

Plateauzolen, catsuits en synthesizers

Disco veranderde niet alleen de muziek, maar ook mode en performance. Een van de Nederlandse objecten in de tentoonstelling is de metallic blauwe catsuit van Jerney Kaagman, gedragen in de videoclip van Weekend uit 1979. Kostuums en beeldmateriaal van onder meer The Cockettes laten zien hoe kleding een middel werd voor identiteit en genderexpressie. Ook het kenmerkende discogeluid wordt ontleed. Een MiniMoog-synthesizer, Roland-drumcomputer, een gesigneerde Fender Stratocaster van Nile Rodgers en verschillende soorten vinyl laten zien hoe technologie de muziek veranderde. Bezoekers kunnen bovendien zelf een remix produceren.

Zelf de dansvloer op

Vanaf het einde van de jaren zeventig verspreidde disco zich wereldwijd. Ook Nederland ontwikkelde een eigen discocultuur, die uiteindelijk mede de basis legde voor de latere Nederlandse dancemuziek. In de interactieve Soultrain-zaal komt alles samen. Originele videobeelden, licht, muziek en dans verwijzen naar het iconische Amerikaanse televisieprogramma en nodigen bezoekers uit zelf de dansvloer op te gaan.

DISCO werd bedacht door Musée de la Musique – Philharmonie de Paris en samengesteld door Jean-Yves Leloup en Marion Challier. Voor Amsterdam heeft Wereldmuseum de tentoonstelling uitgebreid met de Nederlandse context en een vernieuwd ontwerp.

DISCO is van 9 oktober 2026 tot en met 22 augustus 2027 te zien in Wereldmuseum Amsterdam.

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte en volg Villa d’Arte