Herinnering
Een ander object met bijzondere betekenis voor Kollé is Lucy Sarneels ring ‘Herinnering’. De ring is zo geconstrueerd dat flinterdunne, minuscule briefjes of notities samen een ring vormen. Aan de buitenkant kun je niet zien of de kunstenaar de briefjes beschreven heeft. Zo is het een fysieke bewaarplaats voor gedachten, geheimen of wensen. Kollé: ‘Dat vond ik zo’n mooi idee. Zo aansprekend. Er zitten briefjes in, er kunnen briefjes bij, maar je weet nooit welke herinneringen erin zijn opgeslagen. Het is open. Jij past er ook in, maar tegelijkertijd kun je aan de buitenkant niet zien wat erin zit. Net als bij mensen. Ook daar wordt veel te veel op uiterlijkheden beoordeeld. Kijk, voor de buitenwereld kom ik soms gelikt over. Ik heb mijn woordje altijd klaar. Maar daar zit zo veel achter. Niet alleen aan persoonlijke ontwikkeling, maar neem zo’n Miss-verkiezing: dat wordt zo makkelijk naar beneden gepraat. Ik moest daar allerhande cursussen voor volgen. Ik heb onvoorstelbaar veel over de wereld gereisd en veel van mensen geleerd. Dat wordt echt onderschat. Voor mij was dat proces op zichzelf al heel waardevol.’
Haskell en Paul Derrez
Op de posterafbeelding van PRISMA draagt Kollé een opvallende vintage halsketting van de Amerikaanse ontwerpster Miriam Haskell. Kollé: ‘Ik mocht voor de fotoshoot een aantal sieraden kiezen en die ketting sprak mij direct aan. Hij is opvallend en past goed bij mij qua elegantie en vrouwelijkheid. Ik kreeg er zelfvertrouwen van. Dat is wat sieraden kunnen doen.’ Naast zelfvertrouwen of herkenning kunnen sieraden ook een directe boodschap of symboliek uitdragen. Zoals de ‘Pride brooch’ van Paul Derrez. De kleuren van de broche refereren aan de regenboogvlag. Kollé: ‘Dat voelt voor mij als thuis. Als bij een gebouw, een gemeente of een school een Pride-vlag wappert, vervult dat me met blijheid. Dat er ook plekken zijn waar wij niet worden uitgesloten. Plekken waar we trots en onszelf mogen zijn. Het is altijd een lichtpuntje en een moment van geluk als ik die kleuren zie.’ Confronterend vindt Kollé die incidentele vlaggen niet: ‘Als wij gewoon al eeuwen waren geaccepteerd en met rust waren gelaten in plaats van vervolgd en te zijn verstoten, was dat nu niet nodig geweest. Het gaat er ook niet om de wereld te bekeren of alle vlaggen in de regenboog of transgenderkleuren pastelroze-wit-blauw te krijgen. Het gaat er alleen om dat wij naast al die andere vlaggen ook mogen bestaan. Dat wij mogen bestaan. Dat symboliseert de ring van Derrez voor mij. Nu kan ik dingen veranderen, maar het grootste deel van mijn leven stond ik met 1-0 achter. Ik wil dat doorgeven. Iets betekenen voor anderen die mijn weg misschien nog moeten afleggen. Toen ik tien, elf jaar oud was, was er niets over transgenders bekend. Het werd gezien als travestie. Punt. Ik hoop dat kinderen die zich net als ik op jonge leeftijd al realiseren dat ze in een verkeerd lichaam zitten, meer informatie over hun situatie kunnen vinden dan ik destijds.’
Kleur
Kleur fungeert voor Kollé als drager van symboliek en emotie. De jurk die ze droeg tijdens de Miss Universe-verkiezingen in El Salvador had de kleuren van de transvlag. Kollé: ‘Dat was een statement. Dat het kan. Dat je jezelf mag zijn. Het liefst zou ik willen dat het niet nodig was. Het liefst zou ik gewoon als vrouw geaccepteerd willen worden. Sisterhood en verbinding zijn de dingen waar ik in geloof. Dat zou eigenlijk het allerbelangrijkste moeten zijn. Maar tot het normaal is, is het fijn dat er zulke dingen als de tentoonstelling PRISMA in CODA zijn. Al die keuzes nu in samenhang in de tentoonstelling te zien, dat maakt mij hoopvol.’
PRISMA - De keuze van Rikkie Kollé
T/m 15 november
Info: coda-apeldoorn.nl/prisma