Duizenden negatieven, dia’s en contactafdrukken lagen jarenlang opgeborgen in reiskoffers. Nu brengt het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam het werk van fotograaf en verzetsstrijder Violette Cornelius voor het eerst op grote schaal bijeen.
Violette Cornelius werd in 1919 geboren in Jakarta, toen Batavia, en volgde later een opleiding aan de Nieuwe Kunstschool in Amsterdam. Via docenten Paul Citroen en Paul Guermonprez maakte ze kennis met de ideeën van het Bauhaus. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd fotografie onderdeel van een heel andere werkelijkheid. Cornelius werkte mee aan de Persoonsbewijzencentrale, waar vervalste persoonsbewijzen werden geproduceerd. Haar foto’s van het verzetswerk kregen later erkenning als belangrijk erfgoed op de Nederlandse Memory of the World-lijst van UNESCO.
Na de oorlog maakte Cornelius architectuurfoto’s en reportages en werkte ze onder meer samen met grafisch vormgever Jurriaan Schrofer. Tot haar werk behoren Letter op straat uit 1956 en een reportage over Hongaarse ontheemden die ze datzelfde jaar samen met Ata Kandó maakte. Vanaf 1964 reisde ze naar onder meer Mali, Irak, India, Jemen en Peru. Ze verbleef langere tijd tussen de mensen die ze fotografeerde en richtte haar camera onder meer op de maatschappelijke gevolgen van snelle verstedelijking. Juist deze internationale reportages bleven lange tijd vrijwel onbekend.
Een belangrijk deel van Cornelius’ nalatenschap kwam pas na haar overlijden in beeld. In 2003 ontving het Nederlands Fotomuseum van haar zoon reiskoffers met duizenden negatieven, dia’s, contactafdrukken en documenten. In juni 2026 volgde een nieuwe vondst van vijf koffers met onder meer vintagedrukken, dummy’s, notities en boeken. Conservator Loes van Harrevelt onderzocht het archief en bracht ook werk uit andere collecties opnieuw bijeen. Het resultaat is een tentoonstelling die een vrijwel vergeten positie binnen de Nederlandse fotografiegeschiedenis opnieuw zichtbaar maakt.
Bij de tentoonstelling verschijnt tevens de eerste monografische publicatie over Cornelius.
Violette Cornelius herontdekt
20 november 2026 t/m 28 februari 2027
Nederlands Fotomuseum, Rotterdam
Van 19 september 2026 tot en met 31 januari 2027 presenteert Fotomuseum aan het Vrijthof in Maastricht All about Eve, een grote overzichtstentoonstelling gewijd aan de Amerikaanse fotojournalist Eve Arnold. Met 130 zwart-wit- en kleurenfoto's belicht de expositie ruim vijftig jaar fotografie, met de nadruk op de jaren vijftig, zestig en zeventig.
Richard Koek (Ilpendam, 1965) verhuisde naar New York om zijn passie voor fotografie na te jagen. Zijn fotoboeken New York New York en Tokyo Tokyo werden beide uitgegeven door Terra uitgevers.
Vanaf 16 april presenteert Flore Zoé (1975) haar overzichtstentoonstelling SYM-ME-TRY in Paleis Soestdijk. In deze tentoonstelling brengt zij dertig jaar kunstenaarschap samen rond terugkerende thema’s als macht, gezien worden, gelijkwaardigheid en balans. Zoé: ‘De rode draad daarbinnen is de verhouding van de mens tot andere mensen en ontwikkelingen in de wereld.’