Ton Dubbeldam Tijdloos

Op jonge leeftijd verloor Ton zijn moeder, een gebeurtenis die hem deed verlangen een eigen wereld te creëren. Tijdens een Tour de France met zijn vader vond hij op 15-jarige leeftijd zijn bestemming in het land van Vincent van Gogh. Dubbeldam: ‘Mijn vader moest werken. Mijn zusje en ik hadden wel genoeg vriendjes en vriendinnetjes, maar op een gegeven moment ben je dan toch alleen. Daar is mijn fantasie aan ontsproten. Het hielp me door de tijd heen. Mijn vader zorgde overigens fantastisch voor ons. Hij kocht een boot en een hammondorgel. Mijn zus kreeg een elektrische gitaar en ik een Schotse collie, zoals uit de serie Lassie. We kwamen niets tekort. Toch ligt de basis van mijn fantasie in die periode.’

Twee werelden: Abstractie en realisme

In Tijdloos vertelt Dubbeldam over zijn zoektocht naar verbinding tussen diverse werelden. Wat ontstaat er wanneer abstractie en realisme - of: herinnering en waarneming - samenvallen in één verstild beeld? Dubbeldam: ‘De Minerva Academie was in de jaren ‘70 figuratief ingesteld. Ik was ook geïnteresseerd in abstractie en ging net zo graag naar het Van Gogh Museum als naar het Stedelijk. Ik heb van alles uitgeprobeerd. Dat leidde tot enige verwarring. Ik wilde echter niet kiezen tussen figuratief of abstract, maar het combineren. In de afgelopen veertig jaar heb ik een stijl gevonden waarin ik niet beperkt ben door stromingen of regels, maar juist de spanning opzoek tussen verschillende manieren van kijken én schilderen. Ook daarin wilde ik iets lijmen dat vroeger ooit heel was. Het is een persoonlijk verhaal.’

Zelf ontwikkelde techniek

Of het nu de zee is, een meer, een rivier of een bron, water trekt mij onvermijdelijk aan. Water is voortdurend in beweging en tegelijk tijdloos aanwezig. Misschien is het juist die openheid en gelaagdheid die mij steeds opnieuw uitnodigt om het te verkennen en te verbeelden (Ton Dubbeldam, Timeless).

Dubbeldam werkt met een gelaagde schilderwijze waarin traditionele beeldelementen - lijn, vorm en kleur - worden gecombineerd met een kenmerkende, meer intuïtieve benadering. Zijn fabelachtige ‘toverbal’-paletmestechniek en subtiele druipprocessen zorgen voor een beeld dat zich langzaam vormt. De ontwikkeling van deze olieverftechnieken is vastgelegd in het boek Tijdloos, dat ter gelegen­heid van deze tentoonstelling verschijnt en boordevol bijzondere schilderijen staat. Dubbeldam: ‘In de natuur iets naschilderen leidt tot een bepaald resultaat, een momentopname. Als je de abstracte component wil toelaten heb je daar een soort pauzeknop voor nodig. Ik maakte daarom steeds meer foto’s, in dienst van de schilderkunst. Dat heeft het traditionele schetsproces volledig overvleugeld.’

Tijdloos

De titel van de tentoonstelling is tevens de titel van het boek Tijdloos/Timeless. Daarin komt de volle breedte van Dubbeldams schilderen, net als in de tentoonstelling, volledig tot uitdrukking. Samen met voorbeelden, privéfoto’s en reisherinneringen wordt duidelijk hoe alle facetten uit heden en verleden, zowel in zijn persoonlijke leven als in zijn artistieke ontwikkeling, in een soort magische balans hangen. Dubbeldam: ‘Ik heb altijd naar verbinding tussen die dingen gezocht. Naar de tijdgeest van meerdere dingen. Met de gedachte dat als je die aanraakt, dat je dan tot een tijdloos verhaal kunt komen waar iedereen zich in zou kunnen vinden. Dat zie ik als tijdloos. Ook in die zin dat ik niet iemand van deze tijd of van een volgende tijd ben. De 19^e eeuw is sterk voelbaar in mijn werk. Maar het heden en daarmee de nabije toekomst ook.’