Is carnaval kunst? Drie musea kijken verder dan het feest

Een carnavalswagen, een zelfgemaakt kostuum, fotografie, muziek, maskers en absurde beeldtaal. Drie Brabantse musea onderzoeken de komende anderhalf jaar carnaval als kunstvorm, beeldcultuur en creatieve traditie.

Links: kunstenaar Yasser Ballemans bij zijn mobiele carnavals atelier, foto door Robin Meyer, midden: campagnebeeld Parade, foto door Vincen Beeckman, rechts: campagnebeeld elf - Cult & Carnaval, 2026, Erik Kessels
Links: kunstenaar Yasser Ballemans bij zijn mobiele carnavals atelier, foto door Robin Meyer, midden: campagnebeeld Parade, foto door Vincen Beeckman, rechts: campagnebeeld elf - Cult & Carnaval, 2026, Erik Kessels
Stedelijk Museum Breda Parade, foto door Vincen Beeckman
Stedelijk Museum Breda Parade, foto door Vincen Beeckman
elf - Cult & Carnaval, 2026, Erik Kessels
elf - Cult & Carnaval, 2026, Erik Kessels

Stedelijk Museum Breda, Het Noordbrabants Museum en Museum Helmond bekijken ieder een andere kant van carnaval. Fotograaf Vincen Beeckman richt zijn camera op de mensen en identiteit achter het feest, Erik Kessels duikt in de beeldcultuur en rituelen en kunstenaar Yasser Ballemans onderzoekt het vakmanschap en de creativiteit van de makers. Samen ontstaat een ander beeld van carnaval: niet alleen als volksfeest, maar als een levende cultuur waarin kunst, ambacht, identiteit en gemeenschap voortdurend samenkomen.

Wie wil je zijn?

In Stedelijk Museum Breda staat vanaf 11 september Vincen Beeckman – Parade centraal. De Belgische fotograaf onderzocht samen met inwoners van Breda carnaval en verwante tradities uit verschillende delen van de wereld.

De vraag ‘Wie zoude wille zijn?’ vormt de rode draad. Tijdens carnaval kunnen dagelijkse rollen tijdelijk worden losgelaten en ontstaat ruimte voor een andere identiteit. Beeckmans fotografie wordt gecombineerd met kunstwerken en persoonlijke verhalen en raakt daarmee aan thema's als identiteit, veerkracht en verbondenheid.

Vincen Beeckman – Parade
11 september 2026 t/m 11 april 2027
Stedelijk Museum Breda

De beeldcultuur van carnaval

Het Noordbrabants Museum kiest met elf – Cult & Carnaval voor een andere benadering. Kunstenaar en voormalig Prins Carnaval Erik Kessels krijgt samen met Brabantse carnavalsvierders de ruimte om het feest vanuit de eigen beeldcultuur te bekijken.

Vanaf 14 november vullen beeld- en geluidsinstallaties de tentoonstellingszalen. Rituelen, symbolen, absurditeit en tijdelijke ontregeling vormen het materiaal voor een zintuiglijk parcours waarin de gebruikelijke rollen binnen het museum bewust worden omgedraaid. Ook werk van James Ensor krijgt een plek op een carnavalswagen.

elf – Cult & Carnaval
14 november 2026 t/m 21 maart 2027
Het Noordbrabants Museum, 's-Hertogenbosch

De kunst van het maken

Museum Helmond richt zich op het maakproces achter carnaval. Kunstenaar Yasser Ballemans trekt als ‘Carnaval Alchemist’ met een mobiel atelier door de stad om te onderzoeken wat het Helmondse carnaval kenmerkt.

Vanaf 12 oktober 2027 verandert Kunsthal Helmond vervolgens in een groot Carnaval Atelier. Professionele kunstenaars en makers uit de carnavalswereld werken er samen aan nieuwe kunstwerken en maakstations waar bezoekers zelf aan de slag kunnen. Al vanaf 11 november 2026 kunnen bezoekers gratis hun eigen carnavalssteek voor 850 jaar Helmond ontwerpen en ermee op de foto.

Carnaval Atelier
Vanaf 12 oktober 2027
Kunsthal Helmond

Volkscultuur als kunstvorm

De drie tentoonstellingen laten zien hoeveel disciplines achter carnaval schuilgaan. Fotografie, kostuum, muziek, decorbouw, performance en beeldende kunst komen samen met tradities die van generatie op generatie worden doorgegeven en tegelijkertijd blijven veranderen.

Daarmee verschuift ook de vraag waarmee de drie musea begonnen. Niet alleen óf carnaval kunst is, maar vooral wat er gebeurt wanneer kunstenaars, carnavalsmakers en musea samen naar dezelfde cultuur kijken.

kunstenaar Yasser Ballemans bij zijn mobiele carnavals atelier, foto door Robin Meyer
Kunstenaar Yasser Ballemans bij zijn mobiele carnavals atelier, foto © Robin Meyer

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte en volg Villa d’Arte