Zelfgemaakte Barbie collectie geschonken aan Nederlands Openluchtmuseum
Een bijzondere Barbie collectie uit de jaren zestig en zeventig is recent geschonken aan het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem. Het ensemble bevat originele Barbiepoppen, een Bild Lilli pop en twee Petra von Plasty poppen, aangevuld met een uitgebreide garderobe van handgemaakte kleding, accessoires en meubels. De collectie is uitzonderlijk goed gedocumenteerd en geeft een uniek beeld van modebeleving, creativiteit en gezinsleven in Nederland in de naoorlogse periode.
Een familieverhaal in miniatuurmode
Wat deze verzameling bijzonder maakt, is dat de nadruk niet ligt op fabrieksmatig geproduceerde poppen en kleding, maar op zelfgemaakte creaties. Moeder Geertruida de Groot Weelink, professioneel coupeuse, maakte samen met haar dochters Jenny en Emmy de Groot tientallen kledingstukken voor de poppen. Stoffen, patronen en stijlen werden steeds opnieuw gecombineerd en geïnspireerd door actuele modetrends uit die tijd. De garderobe groeide daardoor uit tot een uitgebreide collectie miniatuurmode. New Look jurken, op art outfits, gebreide mantelpakjes, babydolls, sportkleding en zelfs een skibroek laten zien hoe internationale modetrends werden vertaald naar poppenkleding.
Creativiteit en spel in de jaren zestig
De Barbiepoppen maakten deel uit van een levendige speelwereld. Op zolder stond een zelfgemaakt Barbiehuis van gestapelde sinaasappelkistjes waarin de zussen samen met een buurmeisje verhalen speelden met de poppen. Toen het gezin verhuisde verdween het Barbiehuis, maar het maken van kleding ging nog enige tijd door. Voor Emmy de Groot werd het ontwerpen en maken van miniatuurkleding een creatieve uitlaatklep tijdens haar middelbareschooltijd.
Creativiteit en spel in de jaren zestig
De Barbiepoppen maakten deel uit van een levendige speelwereld. Op zolder stond een zelfgemaakt Barbiehuis van gestapelde sinaasappelkistjes waarin de zussen samen met een buurmeisje verhalen speelden met de poppen. Toen het gezin verhuisde verdween het Barbiehuis, maar het maken van kleding ging nog enige tijd door. Voor Emmy de Groot werd het ontwerpen en maken van miniatuurkleding een creatieve uitlaatklep tijdens haar middelbareschooltijd.
Modegeschiedenis zichtbaar in poppenkleding
De collectie weerspiegelt nauwkeurig de modeontwikkelingen van eind jaren vijftig tot eind jaren zestig. Silhouetten die doen denken aan Christian Diors New Look staan naast grafische patronen uit de op art beweging en vroege voorbeelden van hotpants en gebreide ensembles. Ook maatschappelijke veranderingen zijn zichtbaar. Zo bevat de collectie positiekleding voor Barbie, wat aansluit bij veranderingen in mode en rolpatronen in de samenleving.
Reststoffen en hergebruik
Veel kledingstukken zijn gemaakt van reststoffen uit het werk van Geertruida de Groot Weelink. Als coupeuse werkte zij met hoogwaardige materialen die overbleven van klantopdrachten. Kleine lapjes luxe stof kregen een tweede leven als poppenjurk, jasje of rok. Daarnaast werd veel gerecycled materiaal gebruikt. Oude kindersokjes veranderden in tops, een horlogegesp werd riemsluiting en luciferdoosjes en ijzerdraad vormden de basis voor meubels en accessoires. Deze werkwijze weerspiegelt de zuinigheid en inventiviteit die kenmerkend waren voor de naoorlogse jaren.
Zorgvuldig vastgelegd en geconserveerd
De schenking is uitgebreid gedocumenteerd. Naast poppen en kleding bevat de collectie patronen voor Barbiekleding en familiefoto’s waarop gezinsleden kleding dragen van dezelfde stoffen als de poppenoutfits. Emmy de Groot, inmiddels textielrestaurator, heeft het geheel zorgvuldig gesorteerd, geconserveerd en beschreven. De staat van de kleding en accessoires is daardoor uitzonderlijk goed.
Internationale Barbiedag
Barbie werd op 9 maart 1959 geïntroduceerd tijdens de New York Toy Fair door het Amerikaanse bedrijf Mattel. Het ontwerp was geïnspireerd op de Duitse Bild Lilli pop uit een strip in de krant Bild Zeitung. De naam Barbie verwijst naar Barbara Millicent, de dochter van Ruth en Elliot Handler, de oprichters van Mattel. Internationale Barbiedag wordt daarom jaarlijks op 9 maart gevierd.
Zelfmaakcultuur als erfgoed
Hoewel veel musea Barbiepoppen in hun collectie hebben, gaat het daarbij meestal om poppen met originele fabriekskleding. De collectie van de familie De Groot laat juist een andere kant van de Barbiegeschiedenis zien. De nadruk ligt op creativiteit, zelfmaakcultuur en familiegeschiedenis. De collectie toont hoe internationale modetrends hun weg vonden naar een Nederlands gezin en hoe die trends werden vertaald naar miniatuurmode vol persoonlijke herinneringen.
Toen model, actrice, spreker en tv-persoonlijkheid Rikkie Kollé (2001) in 2023 als eerste transgender vrouw gekroond werd tot Miss Nederland maakte dat veel los. Naast negatieve reacties verschafte het haar ook een podium: ‘Ineens kon ik iets voor andere transgenders betekenen. Daarmee viel veel op zijn plaats. De uitnodiging om vanuit mijn eigen visie en kijk op mode, identiteit en representatie een selectie te maken uit de CODA sieradencollectie in de tentoonstellingenreeks ‘De keuze van…’ heb ik dan ook direct omarmd.’
De langverwachte tentoonstelling ‘Amrita Sher-Gil - “Europa is van Picasso, India is van mij”’, is eindelijk te zien in het Drents Museum in Assen. Met werk uit de collectie van de National Gallery of Modern Art in New Delhi is het een bijzondere kans het werk van de grondlegger van de moderne Indiase kunst te zien. Amrita Sher-Gil omschreef haar unieke positie in de kunstwereld indertijd als volgt: ‘Europa is van Picasso, Matisse, Braque en vele anderen. India is alleen van mij.’
Cornelia Anna Margaretha van der Woude (1936-2022) was een van de drijvende krachten achter het Friese kunstenaarscollectief Haudmare in Duurswoude, het huidige Wijnjewoude. Samen met haar man Tjeerd Visser (1929-1979) verhuisde Mare in 1962 naar een oud schoolgebouw. Daar creëerden zij een vrijplaats voor kunst, poëzie en collectief leven. Annemieke Keizer-Sloff, conservator van Museum Dr8888: ‘Voor Friesland was zij belangrijk. Ze brak door met vooruitstrevende, abstracte kunst.’
