Van de Amsterdamse Kalverstraat geschilderd door George Hendrik Breitner tot een paar verfijnde Chinese lakdoosjes in de vorm van duiven. Van hedendaagse schilderkunst tot een 17e-eeuws kostuum dat speciaal voor de beurs opnieuw tot leven wordt gebracht. Wie over PAN Amsterdam loopt, beweegt zich niet alleen tussen verschillende kunstvormen, maar ook tussen eeuwen, culturen en manieren van kijken en verzamelen.
Van 1 tot en met 8 november 2026 vindt in RAI Amsterdam de 39e editie van PAN Amsterdam plaats. Meer dan 125 kunsthandelaren, antiquairs en galerieën brengen er oude meesters, antiek, moderne en hedendaagse kunst, design, fotografie en juwelen samen. Alle aangeboden objecten worden voorafgaand aan de beurs onafhankelijk gekeurd door experts. Daarnaast biedt PAN met Museum Spotlight en PAN Podium ruimte voor museale collecties, onderzoek en gesprekken over kunst en verzamelen. Die breedte wordt zichtbaar in de verhalen achter de werken.
PAN Amsterdam draait om kopen en verkopen, maar de aantrekkingskracht van de beurs reikt verder. Juist doordat zoveel disciplines naast elkaar worden gepresenteerd, ontstaat een omgeving waarin kijken en vergelijken minstens zo belangrijk zijn. Een bezoek kan beginnen bij een 17e-eeuws portret en even later verdergaan bij hedendaagse fotografie of Aziatische kunst. Daarmee biedt PAN ook een toegankelijke manier om verschillende verzamelgebieden te ontdekken. Wie normaal vooral naar moderne kunst kijkt, komt er misschien voor het eerst uitgebreid in aanraking met antiek of juwelen. Een verzamelaar van fotografie kan ineens blijven staan bij een oud schilderij. De beurs nodigt uit om buiten de eigen voorkeuren te kijken. Tegelijkertijd speelt vertrouwen een belangrijke rol, alle aangeboden objecten worden voorafgaand aan de beurs namelijk onafhankelijk gekeurd door verschillende experts. Met Museum Spotlight en PAN Podium krijgt ook de inhoudelijke kant van verzamelen ruimte. Museale collecties, onderzoek en gesprekken over kunst maken duidelijk dat verzamelen niet uitsluitend draait om bezit. Herkomst, materiaal, techniek, kunsthistorische context en de verhalen die rond een object ontstaan, bepalen mede waarom iets interessant blijft. De selectie van dit jaar laat dat goed zien.
‘ De beurs nodigt uit om buiten de eigen voorkeuren te kijken’
Galerie Dom’Arte (stand 65), die dit jaar haar dertigjarig bestaan viert, presenteert onder meer The Garden Summer 2026, 29.08.26 van Marc Mulders. De galerie richt zich op kunstenaars met een uitgesproken signatuur en een oeuvre dat zich over langere tijd heeft ontwikkeld. Naast Mulders zijn op PAN werken te zien van onder anderen Armando, Ronald Zuurmond, Reinoud van Vught en Gé-Karel van der Sterren, aangevuld met glasobjecten van Sabine Lintzen. In Mulders’ recente schilderij staat de tuin centraal als meer dan een landschap. Zijn inspiratie raakt aan het eeuwenoude beeld van de Perzische tuin als een gedeeld paradijs: een plek waar natuur, schoonheid en gastvrijheid samenkomen. Het motief resoneert met de poëzie van schrijvers als Rumi en Saadi, waarin de tuin eveneens een ruimte wordt die de grenzen van het individu overstijgt. Zo krijgt een op het eerste gezicht herkenbaar onderwerp verschillende historische en culturele lagen. Precies daarin schuilt een van de aantrekkelijke kanten van verzamelen: een object kan visueel onmiddellijk aanspreken en tegelijkertijd aanleiding geven om verder te kijken naar de ideeën en tradities erachter.
Wie een paar meter verder loopt op PAN komt deelnemer Contour Gallery (stand 47) tegen. Fotograaf Ralf Brueck werd gevormd binnen de Düsseldorfse Fotoschule, waar hij studeerde bij Bernd en Hilla Becher en meesterstudent was van Thomas Ruff. In zijn werk gebruikt hij spiegeling, rotatie en modulaire recombinatie om bestaande foto's van architectuur en landschap te transformeren. Wat aanvankelijk herkenbaar lijkt, wordt gaandeweg abstract en geconstrueerd. Zijn monumentale beelden stellen daarmee een eenvoudige maar fundamentele vraag: waar eindigt fotografie als registratie en waar begint een nieuwe werkelijkheid?
Ook de stad waarin PAN plaatsvindt, duikt op tussen de kunstwerken. Naast de oesterbar staat Kunstgalerij Albricht (stand 103) waar onder meer een gezicht op de Amsterdamse Kalverstraat van George Hendrik Breitner gepresenteerd wordt. Rond 1895 keek Breitner vanaf een bovenverdieping uit over een stad die razendsnel veranderde. Nieuwe wijken verrezen, oude huizen verdwenen en de moderne winkelstraat ontwikkelde zich. In zijn schilderijen zocht Breitner niet zozeer naar een geïdealiseerd Amsterdam, maar naar beweging, licht, kleur en wat hij zelf de ‘fijne damp’ van de stad noemde. Zijn diagonale composities, hoge horizon en losse penseelvoering geven het gevoel midden in die veranderende metropool te staan. Daarmee is het schilderij niet alleen een kunstwerk, maar ook een blik op Amsterdam tijdens een periode van modernisering. Meer dan een eeuw later keert dat stadsbeeld terug op een Amsterdamse kunstbeurs.
‘De constructie is zo verfijnd dat het deksel bijna onzichtbaar in de rug van de vogels is verwerkt’
Vanuit Amsterdam verschuift het perspectief naar Oost-Azië. Binnen die bredere wereld van Aziatische kunst past ook een bijzonder paar Chinese lakdoosjes uit de 18e of vroege 19e eeuw, gepresenteerd door Paul Ruitenbeek Chinese Art (stand 135). De objecten hebben de vorm van twee duiven, met een verenkleed opgebouwd uit minutieus ge-graveerd parelmoer en details in ivoor, glas en lak. De constructie is zo verfijnd dat het deksel bijna onzichtbaar in de rug van de vogels is verwerkt. Aan de binnenzijde bevindt zich een vierkarakter Qianlong-zegelmerk.De keuze voor twee duiven is betekenisvol. In China worden duiven traditioneel geassocieerd met trouw omdat zij als paar bij elkaar blijven en daarnaast met vruchtbaarheid. Het laat zien hoeveel informatie in een relatief klein object besloten kan liggen. Een dergelijk paar kon daardoor een passend huwelijksgeschenk of onderdeel van een bruidsschat zijn. De objecten verbinden uitzonderlijk vakmanschap zo direct met een veel persoonlijker verhaal over liefde, verbondenheid en het schenken van kunst.
Mode vormt eveneens een rode draad op deze editie van PAN. Dat ontdek je wanneer je stuit op de portretten van Argento Gallery (stand 50), waar de verbinding tussen kunst en kleding letterlijk gestalte krijgt. Een pendantenpaar van de Haagse portretschilder Jan Antonisz. van Ravesteyn toont een rijk geklede man en vrouw uit de 17e eeuw. Van Ravesteyn besteedde grote aandacht aan stoffen, borduursels, kant, handschoenen en de monumentale molensteenkragen. Kleding is hier veel meer dan aankleding. De keuze van stoffen en accessoires vertelt iets over maatschappelijke positie, welvaart en identiteit. Speciaal voor PAN wordt het historische gewaad van de man uit het portret volledig gereconstrueerd. Het kostuum wordt in Milaan met de hand vervaardigd volgens traditionele technieken en met historische materialen als zijde en linnen. Ook de karakteristieke molensteenkraag wordt opnieuw opgebouwd. Tijdens de beurs staat de reconstructie op een mannequin vóór het schilderij. Wat normaal gesproken alleen in verf bestaat, stapt daarmee als het ware uit het doek de ruimte in.
Daardoor ontstaat een ongebruikelijke ontmoeting tussen kunst en kostuumhistorie. Details die normaal alleen als geschilderde illusie te zien zijn, krijgen volume, materiaal en schaal. Het kostuum maakt bijna tastbaar hoeveel kennis van mode en textiel in een historisch portret verborgen kan zitten.
Juist zulke onverwachte ontmoetingen verklaren waarom PAN Amsterdam veel meer is dan een verzameling stands met kunstobjecten. Het brede aanbod maakt zichtbaar hoeveel verschillende redenen er bestaan om iets te verzamelen. Dat kan de naam van een kunstenaar zijn, maar evengoed materiaal, herkomst, vakmanschap, schoonheid, geschiedenis
of een persoonlijke fascinatie. Een schilderij kan er naast een historisch kostuum staan; eeuwenoude Aziatische lakkunst naast experimentele fotografie. Niet een periode of discipline vormt de verbindende factor, maar het verzamelen zelf: de aandacht waarmee objecten worden gemaakt, gevonden, onderzocht, bewaard en uiteindelijk opnieuw bekeken.
PAN Amsterdam laat zo zien dat verzamelen geen statische blik op het verleden hoeft te zijn. Het is een voortdurend gesprek tussen object, maker, handelaar, verzamelaar en tijd. Soms begint dat gesprek simpelweg bij iets dat je blik vasthoudt.
KunstRAI 2026 markeert een nieuwe fase voor de beurs. Van 22 tot en met 26 april keert het evenement terug naar de Europahal in RAI Amsterdam, met een aangescherpte opzet en meer dan 100 deelnemende galeries.
Van gevestigde galeries tot experimentele projectruimtes en van de Rijksakademie tot nieuwe internationale samenwerkingen: van 18 tot en met 22 november 2026 staat Amsterdam in het teken van hedendaagse kunst. Tijdens de 14e Amsterdam Art Week doen meer dan 70 galeries, musea, residenties en kunstinstellingen mee.