Een ingetogen spel van licht en schaduw. Een verlaten strand. Zwijgende bomen in een bos. In een steeds drukker wordende wereld zoekt schilder Christiaan Kuitwaard (Sneek, 1965) naar stilte.
Christiaan Kuitwaard, Rolfs huisje, 2025, paneel, 20 x 29 cm, collectie kunstenaar
Christiaan Kuitwaard, White Box Painting 569, 2023, olieverf op paneel, 28 x 20 cm, collectie kunstenaar
Zijn buitenstudies vragen aandacht voor de kwetsbaarheid van de natuur. In zijn serie ‘white box paintings’ - kleine stillevens van een willekeurig voorwerp - zoekt hij nieuwe manieren om de werkelijkheid te verbeelden. Kuitwaards overzichtstentoonstelling in Museum JAN in Amstelveen is een pleidooi voor vertraging en verdieping. De schilderijen van Kuitwaard zijn altijd gebaseerd op de waarneming: ‘Mijn werk is figuratief, maar ik vertel geen verhalen. Ik ben een kijker en van dat kijken doe ik verslag.’
Hij streeft naar beeld dat precies genoeg informatie geeft en probeert de vluchtigheid van het moment te omzeilen: ‘Om een beeld te maken dat je bijblijft, is het nodig om zoveel mogelijk ruis weg te nemen. Je moet het verstillen.’ Kuitwaard is gefascineerd door het spel van licht en schaduw, dat de dingen zichtbaar maakt en tegelijkertijd steeds verandert. In zijn interieurs en landschappen, veelal strand- en bosgezichten, wordt de ruimte gedefinieerd door gradaties van licht en donker. Vormen zijn vervaagd. Het kleurgebruik is getemperd. Details worden aangeraakt, niet uitgewerkt.
De tentoonstelling in Museum JAN beslaat een periode van ruim dertig jaar schilderen. De artistieke missie van Christiaan Kuitwaard is daarin even helder als bescheiden: ‘Ik hoop dat mijn schilderijen mensen uitnodigen om eens wat vaker stil te staan - ook letterlijk - bij de wereld om ons heen. Want alleen door vertraging bereik
je verdieping.’
Wit: niet opvallend, maar vrijwel altijd aanwezig. Het tafellinnen onder het servies, de muur achter een schilderij, het blad waarop tekst staat geschreven. Het lijkt een achtergrond, maar staat in de tentoonstelling ‘Wit, meer dan een kleur’ op de voorgrond.
Voor het eerst in Nederland gaan 22 monumentale hedendaagse werken van de Spaans-Nederlandse kunstenares Lita Cabellut (1961) een indringende dialoog aan met de 22 mysterieuze etsen uit Los Disparates (de dwaasheden) van Francisco de Goya (1746-1828).
Het Van Gogh Museum richt de blik komend cultureel seizoen nadrukkelijk op kunstenaars uit de wereld rond Vincent van Gogh. Van James McNeill Whistler en de Japanse prentkunstenaar Tsukioka Yoshitoshi tot de eerste overzichtstentoonstelling ooit van Eva Gonzalès.