Een bijzondere Barbie collectie uit de jaren zestig en zeventig is recent geschonken aan het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem. Het ensemble bevat originele Barbiepoppen, een Bild Lilli pop en twee Petra von Plasty poppen, aangevuld met een uitgebreide garderobe van handgemaakte kleding, accessoires en meubels. De collectie is uitzonderlijk goed gedocumenteerd en geeft een uniek beeld van modebeleving, creativiteit en gezinsleven in Nederland in de naoorlogse periode.
Wat deze verzameling bijzonder maakt, is dat de nadruk niet ligt op fabrieksmatig geproduceerde poppen en kleding, maar op zelfgemaakte creaties. Moeder Geertruida de Groot Weelink, professioneel coupeuse, maakte samen met haar dochters Jenny en Emmy de Groot tientallen kledingstukken voor de poppen. Stoffen, patronen en stijlen werden steeds opnieuw gecombineerd en geïnspireerd door actuele modetrends uit die tijd. De garderobe groeide daardoor uit tot een uitgebreide collectie miniatuurmode. New Look jurken, op art outfits, gebreide mantelpakjes, babydolls, sportkleding en zelfs een skibroek laten zien hoe internationale modetrends werden vertaald naar poppenkleding.
De Barbiepoppen maakten deel uit van een levendige speelwereld. Op zolder stond een zelfgemaakt Barbiehuis van gestapelde sinaasappelkistjes waarin de zussen samen met een buurmeisje verhalen speelden met de poppen. Toen het gezin verhuisde verdween het Barbiehuis, maar het maken van kleding ging nog enige tijd door. Voor Emmy de Groot werd het ontwerpen en maken van miniatuurkleding een creatieve uitlaatklep tijdens haar middelbareschooltijd.
De Barbiepoppen maakten deel uit van een levendige speelwereld. Op zolder stond een zelfgemaakt Barbiehuis van gestapelde sinaasappelkistjes waarin de zussen samen met een buurmeisje verhalen speelden met de poppen. Toen het gezin verhuisde verdween het Barbiehuis, maar het maken van kleding ging nog enige tijd door. Voor Emmy de Groot werd het ontwerpen en maken van miniatuurkleding een creatieve uitlaatklep tijdens haar middelbareschooltijd.
De collectie weerspiegelt nauwkeurig de modeontwikkelingen van eind jaren vijftig tot eind jaren zestig. Silhouetten die doen denken aan Christian Diors New Look staan naast grafische patronen uit de op art beweging en vroege voorbeelden van hotpants en gebreide ensembles. Ook maatschappelijke veranderingen zijn zichtbaar. Zo bevat de collectie positiekleding voor Barbie, wat aansluit bij veranderingen in mode en rolpatronen in de samenleving.
Veel kledingstukken zijn gemaakt van reststoffen uit het werk van Geertruida de Groot Weelink. Als coupeuse werkte zij met hoogwaardige materialen die overbleven van klantopdrachten. Kleine lapjes luxe stof kregen een tweede leven als poppenjurk, jasje of rok. Daarnaast werd veel gerecycled materiaal gebruikt. Oude kindersokjes veranderden in tops, een horlogegesp werd riemsluiting en luciferdoosjes en ijzerdraad vormden de basis voor meubels en accessoires. Deze werkwijze weerspiegelt de zuinigheid en inventiviteit die kenmerkend waren voor de naoorlogse jaren.
De schenking is uitgebreid gedocumenteerd. Naast poppen en kleding bevat de collectie patronen voor Barbiekleding en familiefoto’s waarop gezinsleden kleding dragen van dezelfde stoffen als de poppenoutfits. Emmy de Groot, inmiddels textielrestaurator, heeft het geheel zorgvuldig gesorteerd, geconserveerd en beschreven. De staat van de kleding en accessoires is daardoor uitzonderlijk goed.
Barbie werd op 9 maart 1959 geïntroduceerd tijdens de New York Toy Fair door het Amerikaanse bedrijf Mattel. Het ontwerp was geïnspireerd op de Duitse Bild Lilli pop uit een strip in de krant Bild Zeitung. De naam Barbie verwijst naar Barbara Millicent, de dochter van Ruth en Elliot Handler, de oprichters van Mattel. Internationale Barbiedag wordt daarom jaarlijks op 9 maart gevierd.
Hoewel veel musea Barbiepoppen in hun collectie hebben, gaat het daarbij meestal om poppen met originele fabriekskleding. De collectie van de familie De Groot laat juist een andere kant van de Barbiegeschiedenis zien. De nadruk ligt op creativiteit, zelfmaakcultuur en familiegeschiedenis. De collectie toont hoe internationale modetrends hun weg vonden naar een Nederlands gezin en hoe die trends werden vertaald naar miniatuurmode vol persoonlijke herinneringen.
PB
Keren de Vreede is een Nederlandse kunstenaar die werkt op intuïtie, beweging en kleur. Haar schilderijen ontstaan zonder penseel: met haar handen brengt zij lagen acrylverf direct aan op het doek. Dikke verf, krachtige lijnen en een uitgesproken kleurgebruik vormen de kern van haar werk. Elk schilderij is uniek.
Fotografie Saskia de Vreede van Erven
Ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum van de Museumvereniging is in het TextielLab van het TextielMuseum in Tilburg het kunstwerk Een eeuw verweven gerealiseerd. Het werk is ontworpen door textielkunstenaar Marcos Kueh en symboliseert de verbondenheid van de Nederlandse museumsector. Het eerste exemplaar van het jubileumwerk werd op 27 februari 2026 aangeboden aan Zijne Majesteit de Koning.