Hout in de keuken: Manufaktur van Ekelhoff

Foto’s: Franz Frieling
Tekst: Marie-Louise Monchen

Ambachtelijk handwerk uit de houtwerkplaats van Ekelhoff Küchen, met een mooi Duits woord: Manufaktur. “Vrijwel iedere houtsoort is mogelijk, bijna elke wens is om te zetten”.

Het meubelmakers-handwerk is nooit weggeweest bij het Duitse familiebedrijf Ekelhoff Küchen. In 1901 begon de Nederlandse Johannes Ekelhoff, gelokt door de liefde, net over de grens in het Duitse Nordhorn een meubelmakersbedrijfje. Inmiddels bestaat het bedrijf uit meer dan 150 medewerkers en biedt het haar klanten 2 grote showrooms met ruim 200 keukens. Hoewel grote merken als next125, SieMatic, Poggenpohl en Valcucine tot het vaste assortiment behoren, onderscheid Ekelhoff zich van de concurrentie doordat persoonlijke wensen en op maat ontworpen oplossingen in eigen, professionele werkplaats kunnen worden uitgevoerd. Denk aan een bar aan een keukeneiland van grof balkeneiken afkomstig uit een oude schuur,  keukenfronten van olijfhout, of een notenhouten passepartout om een kastenwand.
Na ontvangst in de grote showroom worden we  rondgeleid door Geert-Heinz Zielmann, chef opdrachtverwerking bij Ekelhoff en specialist op het gebied van hout en Manufaktur. Net als de meeste medewerkers spreekt Geert-Heinz prima Nederlands. Hij laat ons vele voorbeelden zien van Manufaktur-toepassingen, waaronder een grote moderne landhuiskeuken in stoer balkeneiken, een strakke greeploze keuken in kalkwit geolied eiken, barplaten op keukeneilanden in iedere denkbare vorm en een ingenieuze drankenkast.

Specialiteit van Ekelhoff is het gebruik van hoogwaardige houtfineren. In de stalenruimte van de showroom is een grote wand ingericht met voorbeelden van het standaard-assortiment, dat inheemse houtsoorten omvat zoals eikenhout (in vele soorten en bewerkingen), appel-, noten- en iepenhout en geïmporteerde soorten als teak, wengé, zebrano en ebbenhout. Op aanvraag is bijna elke houtsoort leverbaar. Ekelhoff gebruikt fineer van een extra dikke kwaliteit, wat de natuurlijke haptiek en uitstraling verhoogt en ervoor zorgt dat kanten mooier kunnen worden afgewerkt. Uiteraard is het daardoor ook beter bestand tegen slijtage. Op de vraag of er ook massief hout kan worden gebruikt voor keukenfronten, legt Zielman uit dat de kans op kromtrekken gewoon te groot is in een ruimte waar de vochtigheidsgraad niet stabiel is. Tegenwoordig is het echter mogelijk om de kopse kanten van een front of barplaat af te werken met het zgn. Hirnholzfurnier of kopshout-fineer, waardoor het bijna niet van massief hout te onderscheiden is.

Vervolgens nemen we een kijkje in de houtwerkplaats, waar drie meubelmakers aan het werk zijn. Het is een grote, hoge ruimte waar het lekker ruikt naar hout en lijnolie. Er staan indrukwekkende houtbewerkingsmachines en langs een van de wanden staan rekken en kasten waar vellen fineer in alle soorten en maten worden bewaard. Een jonge medewerker laat zien hoe met grote precisie twee stukken fineer met een soort lijmdraad aan elkaar worden genaaid, waarna het onder druk op een drager wordt aangebracht. Alles wordt met de hand uitgezocht en op elkaar afgestemd, waardoor het bijvoorbeeld mogelijk is de fronten van een keuken van een doorlopend fineer te voorzien.

Twee stukken fineer worden aan elkaar ‘genaaid’

Een andere medewerker brengt met een penseel olie op een ladefront aan. Deze innovatieve olie, Rubio Natuurolie, is de favoriete oppervlaktebehandeling van Ekelhoff, vertelt Zielmann. De olie gaat een moleculaire verbinding aan met de cellulosevezels van het hout, die het oppervlak van het hout afsluit. Dit zorgt voor langdurige slijt- en vlekbestendigheid zonder de haptiek en het uiterlijk van het hout te veranderen. Naast de neutrale olie zijn er allerlei kleurnuances mogelijk.

Andere mogelijke oppervlaktebehandelingen zijn gerookt of geloogd eiken, een UV-bestendige lak,  een dekkende of zelfs een metallic lak. Enkele houtsoorten worden naast glad ook geborsteld aangeboden, wat betekent dat met een metaal- of kunststof borstel de zachte delen uit het hout worden geborsteld waardoor de houtnerf duidelijk zichtbaar en voelbaar wordt.

Het is leuk om te zien met hoeveel enthousiasme de medewerkers van Ekelhoff over hun vak en het natuurmateriaal hout spreken en hoe trots men is op het ambachtelijke werk. Terwijl we koffie drinken met een stukje versgebakken Käsekuchen bekijken we foto’s van toepassingen bij klanten thuis, zoals deze aparte keuken met oranje composieten werkblad, gelakte zijwangen in exact hetzelfde oranje en teakhouten fronten. Zoals gezegd: bijna elke wens is om te zetten bij Ekelhoff.

Manufaktur-keuken met teakhouten fronten en composieten werkblad
Drankenkast/barmeubel in geolied balkeneiken
Next125 keuken met bamboe eilandbekleding en tafelv
Eilandkeuken met Manufaktur wandkast, bar en kruidengoot op het eiland in knoestig eiken. Kundenfotografie van-Tiem-Litjens
Contur steingrau mit einer amerikanischen Steengrijze keuken met ladefronten in Amerikaans notenhout
Moderne landhuiskeuken in robuust balkeneiken en Sky Blue graniet
Bijzondere bar aan keukeneiland in balkeneiken