Tijd voor Papoea: een nieuwe blik op een eeuwenoude cultuur

Een collectie in context

Op 13 februari 2026 opent in Wereldmuseum Leiden de tentoonstelling Tijd voor Papoea. Met 400 objecten uit de Papoea-collectie uit het westen van Nieuw-Guinea wordt een gelaagd verhaal verteld over Inheemse kunst, makerschap en tijdsbeleving. De collectie, deels gevormd in de koloniale periode, wordt gepresenteerd met aandacht voor historische verbondenheid, verantwoordelijkheid en actuele betekenis.

Het is voor het eerst in zestig jaar dat deze collectie zo breed wordt getoond, waarbij historische objecten worden samengebracht met hedendaagse kunst en perspectieven van Papoea-makers en Nederlandse Papoea’s.

Tijd als levend begrip

De tentoonstelling laat zien hoe Inheemse Papoea-culturen tijd niet als lineair ervaren. Verleden, heden en toekomst bestaan naast elkaar, met voorouderlijke aanwezigheid als essentieel onderdeel van het dagelijks leven, rituelen en kunstpraktijken. Objecten functioneren niet als statische erfstukken, maar als dragers van kennis, continuïteit en vernieuwing.

Papoea’s kunst- en maaktradities, met wortels die teruggaan tot circa 45.000–50.000 jaar geleden, hebben wereldwijd invloed gehad op de kunstgeschiedenis. Houtsnijwerk, weefkunst, lichaamsversiering en architectuur ontwikkelden zich in nauwe relatie tot ecologie, handel en uitwisseling.

Vier thematische hoofdstukken

Tijd voor Papoea is opgebouwd rond vier thema’s. Duizenden jaren kunst en makerschap belicht de lange geschiedenis van Inheemse creativiteit en internationale netwerken. Samenvloeiende tijd onderzoekt een niet-lineair tijdsbegrip waarin voorouders actief aanwezig blijven. Grenzen en identiteit door de tijd toont hoe koloniale en culturele grenzen doorwerken in hedendaagse identiteitsvorming. Veranderende leefwerelden richt zich op actuele spanningen rond ecologie, economie en cultuur, en de veerkracht van Papoea-gemeenschappen.

Historie, heden en toekomst

Naast objecten uit de eigen collectie bevat de tentoonstelling bruiklenen en nieuw werk van hedendaagse kunstenaars en filmmakers, waaronder het Udeido Collective, Kevin van Braak en Dicky Takndare. Nieuwe films van Papuan Voices brengen actuele verhalen uit verschillende regio’s in westelijk Nieuw-Guinea samen.

De tentoonstelling plaatst Papoea-kunst nadrukkelijk in het hier en nu, en nodigt bezoekers uit voorbij bekende narratieven te kijken. Door actuele ecologische en maatschappelijke crises krijgen de objecten een hernieuwde betekenis, als bron van kennis, representatie en toekomstverbeelding.