ReCollection: Casper Faassen in dialoog met museale herkomst in het Pera Museum Istanboel

Vanaf 10 februari toont het Pera Museum in Istanboel een installatie van de Nederlandse kunstenaar Casper Faassen. In dialoog met een achttiende eeuws schilderij uit de vaste collectie bevraagt Faassen de herkomst van culturele objecten en de geschiedenis van verzamelen.

CasperFaassen-ReCollection, Psyche, 2025
CasperFaassen-ReCollection, Psyche, 2025
Casper Faassen - © Robert Roozenbeek
Casper Faassen - © Robert Roozenbeek
CasperFaassen-ReCollection, Herodes Atticus, 2025
CasperFaassen-ReCollection, Herodes Atticus, 2025

Een ontmoeting tussen beeld en geschiedenis

In het Pera Museum in Istanboel presenteert Casper Faassen een installatie met fotografische werken, geplaatst naast Yeni Camii and The Port of Istanbul uit 1776 van Jean Baptiste Hilaire. Het schilderij maakt deel uit van de vaste collectie en toont een scène waarin marmeren objecten per boot over de Bosporus worden vervoerd, op weg naar Frankrijk. De installatie blijft te zien tot begin 2027.

De dialoog tussen Faassens hedendaagse fotografie en het historische schilderij vormt een nieuwe laag binnen de museumcontext. Niet door toe te voegen, maar door te herpositioneren wat al aanwezig is.

ReCollection als werkwijze

De presentatie maakt deel uit van Faassens ReCollection serie, waarin hij objecten die al eerder zijn verzameld opnieuw samenbrengt. In Istanboel gaat het om zeven marmeren objecten die op het schilderij van Hilaire zijn afgebeeld. Door deze objecten te isoleren en fotografisch te herzamelen, stelt Faassen vragen over de manier waarop collecties zijn gevormd en welke verhalen daarbij zijn weggelaten.

In ReCollection verschuift de focus van het object als museaal bezit naar het object als drager van geschiedenis. Het oorspronkelijke moment van verzamelen wordt niet als neutraal uitgangspunt gezien, maar als een handeling binnen een specifieke politieke en culturele context.

Verzamelen en macht

Vanuit Leiden onderzoekt Faassen hoe westerse museumcollecties tot stand zijn gekomen en hoe culturele autoriteit historisch is geconstrueerd. Zijn werk vertrekt vanuit het besef dat recente geopolitieke ontwikkelingen moeilijk te begrijpen zijn zonder een bredere historische context. In het bijzonder richt hij zich op de invloed van koloniale, imperialistische en racistische structuren op de samenstelling van collecties.

Het schilderij van Hilaire is daarbij geen toevallig gekozen vertrekpunt. De afgebeelde transporten zijn verbonden aan de Franse ambassadeur Comte de Choiseul Gouffier, die Hilaire tijdens zijn reizen door Ottomaanse gebieden vergezelde. De scène weerspiegelt een achttiende eeuwse praktijk waarin culturele artefacten vanuit het Ottomaanse Rijk naar West Europa werden verplaatst, vaak onder voorwaarden van ongelijke machtsverhoudingen.

Herzamelde objecten

Faassen wist de marmeren objecten uit het schilderij te traceren, grotendeels in de collectie van het Louvre. Deze objecten fotografeerde hij opnieuw en presenteert hij in zijn kenmerkende beeldtaal. Door ze te tonen achter een semi transparante sluier en te voorzien van een craquelé laag, functioneren de beelden als herinneringen. Niet als tastbare aanwezigheid, maar als stille getuigen van een imperialistisch verleden.

De sluier en het craquelé verwijzen naar tijd, afstand en breuk. De objecten worden niet opnieuw toegeëigend, maar tijdelijk zichtbaar gemaakt binnen een kritisch kader.

Jean-Baptiste Hilaire, Yeni Camii and The Port of Istanbul (1776), Collectie Pera Museum Istanboe
Jean-Baptiste Hilaire, Yeni Camii and The Port of Istanbul (1776), Collectie Pera Museum Istanboel

Van Istanboel naar Art Rotterdam

De presentatie in het Pera Museum maakt deel uit van een langer lopend ReCollection project. Later dit jaar toont Faassen een solo installatie tijdens Art Rotterdam, waar objecten die inmiddels zijn gerestitueerd aan landen van herkomst worden gepresenteerd naast marmeren sculpturen die nog altijd in Europese musea worden tentoongesteld.

Zo wordt onder meer een ReCollected Ganesha getoond, die het Nederlandse Wereldmuseum in 2024 teruggaf aan het koninkrijk Indonesië, naast een van de Parthenon Marbles die zich nog steeds in de collectie van het British Museum bevinden.

Een praktijk tussen musea en context

Casper Faassen wordt in Istanboel vertegenwoordigd door Martch Art Project. Zijn werk wordt verzameld en getoond op internationale kunstbeurzen en is opgenomen in collecties en tentoonstellingen van onder andere Museum De Lakenhal, Japanmuseum SieboldHuis en het Haags Historisch Museum.

Met ReCollection plaatst Faassen zijn werk niet los van de museale context, maar midden erin. Niet om definitieve antwoorden te geven, maar om zichtbaar te maken hoe geschiedenis, bezit en betekenis met elkaar verweven zijn.

www.casperfaassen.com / ReCollection-serie

@casperfaassen

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte en volg Villa d’Arte