Digitale technologie is geen toekomst meer, maar een vast onderdeel van hoe we kijken, denken en herinneren. Vanaf 25 april 2026 presenteert Museum Boijmans Van Beuningen de tentoonstelling Pixel Pioneers, waarin digitale kunst wordt benaderd als artistiek én cultureel fenomeen. Voor Villa d’Arte is dit een tentoonstelling die niet draait om techniek, maar om betekenis.
Restauratie Horizons_Directed by Suzanne Koopstra, Cinematography by Sami El Hassani, Production by Ricardo Paterno 01
Christopher Kulendran Thomas, Installatie-overzicht, Capitain Petzel, Berlijn 2025. Met dank aan de kunstenaar. Fotografie Andrea Rossetti
Feng Mengbo, Long March Restart, 2008. Afbeelding (still) afkomstig uit de videogame
Van experiment naar erfgoed
Pixel Pioneers brengt internationale kunstenaars samen die technologie niet gebruiken als hulpmiddel, maar als uitgangspunt. Hun werk varieert van schilderijen die ontstaan via algoritmes tot videogames die vergeten geschiedenissen opnieuw verbeelden. Wat deze kunstenaars verbindt, is hun onderzoek naar hoe digitale systemen onze blik vormen en sturen.
Het vertrekpunt van de tentoonstelling is Horizons (2008) van de Nederlandse kunstenaar Geert Mul. Dit interactieve werk, gebaseerd op museumcollecties en digitale databanken, werd bijna twintig jaar geleden ontwikkeld en is nu opnieuw te zien in gerestaureerde vorm. De restauratie laat zien dat digitale kunst niet vluchtig hoeft te zijn, maar vraagt om nieuwe vormen van zorg en behoud.
Tussen scherm en werkelijkheid
De tentoonstelling beweegt zich continu tussen digitale en fysieke werelden. Suzanne Treister toont tarotachtige werken uit haar series HEXEN 2.0 en HEXEN 5.0, waarin zij de geschiedenis van internet, blockchain en kunstmatige intelligentie verkent. Door feiten en fictie te vermengen maakt zij zichtbaar hoe technologie onze werkelijkheid structureert.
Claudia Hart benadert digitale objecten expliciet als cultureel erfgoed. In haar werk onderzoekt zij de relatie tussen macht, economie en technologie. Voor Pixel Pioneers maakte zij Empire Failure: muurschilderingen opgebouwd uit mislukte cryptomunten, waarin digitale systemen worden vergeleken met historische imperia.
Schilderkunst in het tijdperk van algoritmes
Ook binnen de schilderkunst speelt digitale technologie een steeds grotere rol. Christopher Kulendran Thomas werkt met algoritmisch gegenereerde beelden die zijn getraind op werk van Sri Lankaanse kunstenaars. Deze beelden vertaalt hij met de hand naar monumentale schilderijen. Vanuit zijn Tamil-achtergrond onderzoekt hij hoe visuele erfenissen, koloniale geschiedenis en auteurschap met elkaar verweven zijn. Het digitale fungeert hier niet als eindpunt, maar als tussenlaag: een systeem dat beelden produceert, maar ook vragen oproept over wie kijkt, wie onthoudt en wie bepaalt.
Videogames als politiek medium
Een opvallend onderdeel van Pixel Pioneers is de rol van videogames als artistiek en politiek instrument. Feng Mengbo’s Long March: Restart (2008) verbeeldt een cruciale periode uit de Chinese geschiedenis in de vorm van een speelbare retro-game. Gepresenteerd als een zeventien meter lange projectie, laat het werk zien hoe interactie en spel kunnen functioneren als dragers van collectief geheugen en ideologie.
Suzanne Treister, HEXEN 5.0 TarotThree of Pentacles-Social Media, 2023-24. Met dank aan de kunstenaar, Annely Juda Fine Art, Londen en P.P.O.W. Gallery, New York
Waarom dit onze aandacht trekt
Pixel Pioneers laat zien dat digitale kunst geen niche is, maar een onmisbaar onderdeel van de hedendaagse kunstgeschiedenis. De tentoonstelling verbindt vroege pioniers met makers van nu en maakt zichtbaar hoe digitale beelden onze manier van kijken blijvend hebben veranderd. Voor wie geïnteresseerd is in kunst, technologie en cultuur als samenhangend geheel, is dit een tentoonstelling om te volgen.
Art She Crafted: de onzichtbare architecten van de kunstgeschiedenis
Met Art She Crafted presenteert Wereldmuseum Rotterdam een tentoonstelling die de kunstgeschiedenis niet herschrijft, maar anders laat zien. Niet als chronologie van stijlen, maar als verhaal van macht, toegang en makerschap. Van farao’s en keizerinnen tot hedendaagse kunstenaars: vrouwen blijken geen randfiguren, maar stille architecten van culturele bloeiperiodes — vroeger én nu.
In maart 2026 presenteert Foam de solotentoonstelling War is Personal van de Oekraïense fotojournalist en documentairemaker Julia Kochetova. De tentoonstelling is vanaf 6 maart te zien en brengt een persoonlijk, van binnenuit verteld perspectief op de oorlog in Oekraïne.
Tijd voor Papoea: een nieuwe blik op een eeuwenoude cultuur
Voor het eerst in zestig jaar toont Wereldmuseum Leiden een omvangrijke selectie uit ’s werelds grootste Papoea-collectie. Tijd voor Papoea verbindt historische objecten met hedendaagse kunst en stemmen uit Papoea en de diaspora.