Verboden muziek op (Un)heard Music Festival

Fotograaf Tessa Veldhorst

De vierde editie van het (Un)heard Music Festival heeft als thema Entartet. Deze term werd in nazi-Duitsland gebruikt om kunst aan te duiden die niet aan de eisen voldeed van het nationaalsocialistische regime. Deze kunst werd in de ban gedaan en verboden maar componisten, musici en beeldend kunstenaars vonden toch altijd weer een weg om zich te uiten. Hoe leefden zij? Hoe overleefden zij? Het (Un)heard Music Festival, dat op 19 en 20 september 2020 wordt gehouden in Korzo in Den Haag, staat in het teken van juist deze kunstenaars en sluit daarmee aan bij de herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden.

Naast het Matangi Quartet, dat de artistieke leiding van het festival in handen heeft, bestaat de line-up uit onder meer trompettist Eric Vloeimans, pianist Martin Fondse en Ensemble Insomnio. Behalve concerten maken ook  beeldende kunst en een kinderworkshop deel uit van de programmering.

‘Muziek die je raakt is vaak muziek die je overvalt, op een onbewaakt moment. Of muziek die je helemaal niet kent en die je verrast’, zegt Maria-Paula Majoor, violiste van het Matangi Quartet. ‘Met het festival willen we precies dát voor elkaar krijgen. Wij zetten werken in de schijnwerpers die niet de aandacht krijgen die ze verdienen en daardoor zelden of nooit te horen zijn op het Nederlandse concertpodium. Maar ook programmeren we bekende muziek die in verband staat met deze ongehoorde werken. Dit jaar zoomen we in op verboden muziek uit de Tweede Wereldoorlog, die in de oorlogsjaren vaak werd ingezet als een vorm van stil verzet.’

Openingsconcert

Het openingsconcert wordt gespeeld door Eric Vloeimans, Martin Fondse en het Matangi Quartet. Zij spelen het door Fondse voor het kwartet geschreven en met een Edison bekroonde Testimoni. Dit werk verklankt het verloop van de dag: van het krieken tot het ingaan van de nacht. Aansluitend wordt de aangrijpende animatiefilm Auditie van Udo Prinsen vertoond. De film is gebaseerd op het persoonlijke kampverhaal van Lex van Weren. Deze trompettist overleefde het concentratiekamp doordat hij de auditie voor het kamporkest won. Eric Vloeimans en Martin Fondse schreven de muziek bij de film, die zij samen met het Matangi Quartet live zullen uitvoeren.

Marathon

Tijdens de Unheard Marathon brengen het Matangi Quartet en ensemble Insomnio een reeks ‘ongehoorde’ werken van componisten die in tijden van oorlog en onderdrukking hun eigen weg bleven kiezen. Samen spelen zij werken van Erwin Schulhoff en Emil Frantisek Burian. De Tsjechische componist Burian bleef in het concentratiekamp doorcomponeren en ‘verstopte’ protest- en spotliedjes in zijn werken. Insomnio voert van Burian diens Suite Americaine uit. Werner Herbers, kenner en pionier van de Entartete Musik, vertelt voorafgaand aan het concert over zijn zoektocht naar de verhalen achter de verboden muziek.

Kinderworkshop

Tijdens de kinderworkshop van de Haagse educatiegroep Verwend Nest beelden de kinderen zich in hoe het is om in gevangenschap te leven en wat ze dan zouden willen zien aan beeldende kunst. Wat geeft hoop? Of wat geeft juist uiting aan wanhoop en het leven in gevangenschap? De kunstwerken die tijdens de workshop gemaakt worden fungeren als decor van het concert van The Hague String Trio op zondag. In hun programma Muziek uit Theresienstadt speelt het Haagse trio  werken van componisten die in dit concentratiekamp verbleven. Dit zogeheten ‘doorgangskamp’ was een culturele broedplaats te midden van de horror van de Tweede Wereldoorlog.

(Un)heard Music Festival | Korzo, Den Haag

Za 19 en zo 20 september 2020

Line-up: Eric Vloeimans | Martin Fondse | Matangi Quartet | Ensemble Insomnio | Hanna Shybayeva | The Hague String Trio

Tickets & Info: www.unheardmusicfestival.nl