Jean- François Rauzier in Villa del Arte Galleries

Jean-François Rauzier werd in 1952 in het Franse Saint-Adresse geboren. Dat was decennia te vroeg om zijn artistieke ambities te kunnen realiseren: wat hem met de fotografie voor ogen stond was in het analoge tijdperk nog onmogelijk. Het was wachten op computers met voldoende capaciteit, tot hij in 2000 de stap van de commerciële analoge fotografie naar ‘het toveren met foto’s op de computer’ kon maken. Rauzier: ‘Ik had collega’s die streefden naar perfect belichte foto’s zonder nabewerking en dat heb ik nooit begrepen. Digitaal was mijn ding, dat wist ik meteen. Ik zag in de computer direct mogelijkheden om met fotografie voorbij de realiteit te komen, om een vierde dimensie te creëren!’

Als kunstenaar is Jean-François Rauzier een laatbloeier. Weliswaar schilderde en beeldhouwde hij naast zijn carrière in de productfotografie, maar in die kunstvormen heeft hij zich nooit echt thuisgevoeld. Pas in 2000 begon hij zich met de computertechnieken bezig te houden die hem in staat stelden zijn fantasie te volgen. Rauzier: ‘Het heeft mij twee jaar gekost voordat ik de technieken en programma’s zo compleet beheerste dat ik zonder beperkingen mijn wildste fotofantasieën kon volgen. De computers waren eerst nog langzaam, maar dat verbeterde in die twee jaar gelukkig heel snel. Ik was vijftig toen ik mij voor het eerst als vrij kunstenaar manifesteerde en drie, vier jaar later vond ik een publiek.’

Rauzier exposeerde zijn werk aanvankelijk in Frankrijk, maar daar was men er niet meteen wild van. Rauzier: ‘Je bent zelden profeet in eigen land. Het waren buitenlandse agenten, vooral uit de Verenigde Staten, die mij vrijwel direct oppikten. Een van hen kwam naar mij toe en zei dat ik meteen moest stoppen met werken om me op vrij werk te kunnen richten. Ze presenteerden me daar op beurzen , onder andere in Miami,  en dat was een enorm succes. Nog steeds wordt het merendeel van mijn werk via internationale kunst- en fotobeurzen verkocht: Miami, New York, Maastricht… Ook Villa del Arte Galleries kwam ik op een beurs tegen. Zij hadden aanvankelijk alleen de vestiging in Barcelona, later is daar ook Amsterdam bijgekomen. Dat mijn werk in Frankrijk niet meteen een succes was, is overigens wel verklaarbaar: het is te monumentaal. In Frankrijk bleven mensen maar vragen of er ook kleinere formaten beschikbaar waren. Dat gebeurde in de Verenigde Staten helemaal niet, daar liepen mijn grote formaten juist vanzelf. Dat is een cultuurverschil. Daarnaast is mijn werk heel barok en dat is in Frankijk niet zo hip. We hebben de stile d’empire, maar geen frivole barok. Het land wordt tegenwoordig beïnvloed door de Duitse school, door een minimalistische stroming. Ik had bovendien geen kunstschool gevolgd en was “slechts” reclamefotograaf.’

Reclamefotograaf

Voor wie denkt dat Photoshop het hele verhaal vertelt, is het goed Rauziers achtergrond in perspectief te zetten. Rauzier manifesteerde zich in de jaren zeventig als professioneel productfotograaf. Hij maakte state of the art productseries voor belangrijke reclamecampagnes. Kunst was het niet, zegt Rauzier: ‘In die periode zag niemand fotografie als kunst. Je werkte of in de journalistiek, of in de reclame en ik zat in de reclame. Natuurlijk waren er wel fotografen met enorme pretenties, maar dat was bij mij niet het geval. De techniek was allesbepalend en ik was door het soort werk helaas gedwongen technisch perfecte foto’s te maken. Een foto waarbij de belichting en het decor zo perfect waren dat er geen stofje te zien was. Om dat te bereiken moest je plaatjes van simpele objecten soms tientallen keren opnieuw maken, omdat Photoshop nog niet bestond. De hele shoot moest dan over, want je kon dat stofje niet even weghalen. Ik heb nachtenlang op enkele foto’s zitten zwoegen en nooit begrepen wat er nu precies zo leuk was aan de technische perfectie waar sommigen van mijn collega’s de mond vol van hadden: voor mij was het een nachtmerrie.’

Hyperfotografie

Toen de digitale revolutie rond 2000 een niveau bereikte waar Rauzier mogelijkheden in zag, begon hij te werken aan een nieuw genre dat hij ‘hyperfotografie’ noemt. Rauzier: ‘In beginsel is dit gebaseerd op iets dat vroeg in de 20e eeuw opzien baarde: de collage. Ik gebruikte die techniek in de verwerking van specifieke architectuurfoto’s en gaandeweg ging ik honderden tot duizenden foto’s tot één beeld samenvoegen. Zo werd ik op een dag wakker als kunstenaar. Ik was gaan schilderen met foto’s.’

Rauziers technische niveau komt hem bij het maken van de basisfoto’s natuurlijk enorm goed van pas. Maar zijn collages zijn niet langer zomaar afbeeldingen, het is de weergave van het culturele erfgoed van de hele wereld. Dat kan een bibliotheek zijn, Versailles of de Amsterdamse grachten. Rauzier: ‘Ik toon onze culturele erfenis wereldwijd. Dit onderwerp fascineert mij ontzettend en ik wil dat op maximale wijze tonen. Toen de fotografie werd uitgevonden, werd het ook al snel gebruikt in de architectuur en in de reiswereld, om het unieke in de wereld te laten zien, of plaatsen waar je niet zomaar heen kon in die tijd. In die zin toon ik ook nu nog de wereld, de realiteit. Ik laat die alleen niet op de traditionele ‘klikklak-reportage’ manier zien. Net zoals de impressionisten het licht en de schaduwen schilderden in plaats van de realiteit, zo toon ik verschillende kanten van een onderwerp. Er bestaan voor mij vier dimensies in de architectuur. De drie die we kennen en onze perceptie daarvan: dat is de vierde dimensie. Die vierde dimensie is datgene wat ik probeer te vangen. Al die beelden die we in ons brein gevangen houden, probeer ik samen te brengen tot één beeld, dat volkomen realistisch en tegelijkertijd een unieke constructie van mijn perceptie van de werkelijkheid is. Daarom noem ik het hyperfotografie. Het linkt naar hyperrealistische schilderkunst en laat tegelijkertijd zien dat het meer is dan slechts fotografie. Ik heb een aardige anekdote die dit goed illustreert: eens liep ik met een van mijn galleristen door Versailles en zij was een beetje teleurgesteld in het paleis, dat ze tot dat moment enkel van mijn foto’s kende. Die lieten veel meer zien dan de drie dimensies van de werkelijke ruimte.’

Schoonheid en perfectie

Rauzier kwam zoals gezegd bij Villa del Arte Galleries terecht nadat hij hen tegenkwam op een beurs: ‘Aanvankelijk vertegenwoordigden zij mijn werk in Barcelona en nu ook in Amsterdam. Ik heb veel met Amsterdam en Nederland, wat duidelijk te zien is in mijn foto’s van Amsterdamse locaties (zie afbeelding Veduta Amsterdam I). Ook met de Hollandse schilderkunst voel ik mij erg verwant, met name die uit de 17e eeuw. De schilders uit die periode, zoals Vermeer en Rembrandt, zijn ontzettend precies in hun uitwerking van details. Het licht is vreselijk belangrijk en schoonheid en perfectie staan voorop. Dat spreekt mij erg aan. In de fotografie is de heersende opvatting dat de techniek op de tweede plaats moet komen, dat het onderwerp toonaangevend moet zijn en dat je het beeld niet teveel naar je hand moet zetten door het te verfraaien. Maar dat is nu precies waar ik mij tegen verzet. Ik wil de allermooiste foto’s maken door de perfecte voorstelling van die vierde dimensie weer te geven, net zoals een renaissanceschilder destijds naar het perfecte schilderij zocht. Ik voel eveneens een diepe verwantschap met Escher, die net als ik die vierde dimensie in zijn werk probeerde te vangen. Hij deed dit weliswaar op een andere manier, maar toch zijn er sterke parallellen te vinden met mijn werk. Mijn publiek voelt zich aangesproken door mijn schoonheidsdrang en zucht naar perfectie. Het gekke is dat mijn galleristen mij steeds vertellen dat het geen fotoverzamelaars zijn die mijn werk kopen, maar mensen die voorheen alleen schilderijen kochten. Zij zien mij echt als een schilder met foto’s. Ze herkennen in mijn techniek iets wat ze uit de schilderkunst kennen. De oplages zijn heel beperkt: van elk werk komen er niet meer dan acht in omloop.’

Villa del Arte Galleries
Nieuwe Spiegelstraat 38
1017 DG Amsterdam
T: 06 – 42 382 902 en 020 – 7169726
C/ Tapineria 39 08002
Barcelona Info: +34 – 93 268 06 73
W: villadelarte.com

Villa del Arte Galleries Villa del Arte Galleries werd in 1999 opgericht in Barcelona. In de loop der tijd heeft de galerie zich ontwikkeld tot één van de toonaangevende hedendaagse kunstgaleries van Catalonië, met 30 gevestigde en opkomende schilders, fotografen en beeldhouwers uit diverse landen. Sinds 2006 zet de galerie naast exposities en boetiekbeurzen sterk in op gerenommeerde kunstbeurzen in steden als New York, Miami, Chicago, Londen, Singapore, Los Angeles, Basel, Houston, Taipei, Palm Beach, Istanbul, India en Toronto.

Sinds 2014 is er ook een Amsterdamse vestiging in de Nieuwe Spiegelstraat. Galeriehoudster Jutta Huisman: ‘Het permanente reizen leverde tal van ontdekkingen op. We kregen daardoor een close-up beeld van nieuwe kunststromingen, die weerspiegeld worden in onze permanente expositieruimtes in Barcelona en Amsterdam, waaraan we tal van internationale kunstenaars hebben toegevoegd. Daaronder ook Jean-François Rauzier