De mysterieuze engelen van Stephan Vanfleteren

De tentoonstelling Engelen van de Zee van fotograaf Stephan Vanfleteren is te zien in Het Scheepvaartmuseum. Vanfleteren (België, 1969) is één van de meest bekende en gelauwerde fotografen van de Lage Landen. Engelen van de Zee bestaat uit een serie aangrijpende portretten van jongens tussen de zes en zestien jaar van maritiem opleidingsinstituut Koninklijk Werk IBIS in het Belgische Bredene. Stephan Vanfleteren portretteerde kinderen uit complexe gezinssituaties in hun traditionele matrozenpak: de ‘engelen van de zee’. Op internaat IBIS vinden zij een veilige thuishaven. De opleiding biedt hen een onderkomen, zorg en, bovenal, een toekomst. Voor het eerst wordt de gehele portretreeks samen met historisch foto- en filmmateriaal van IBIS in Nederland getoond. Voor meer informatie zie www.hetscheepvaartmuseum.nl/engelenvandezee.

[Noah, Koninklijk Werk IBIS, Bredene, Belgium, 2016 © Stephan Vanfleteren]

Vanfleteren (België, 1969) is een van de meest bekende en gelauwerde fotografen van de Lage Landen. Engelen van de Zee bestaat uit een serie aangrijpende portretten van jongens tussen de zes en zestien jaar van maritiem opleidingsinstituut Koninklijk Werk IBIS in het Belgische Bredene. Stephan Vanfleteren portretteerde kinderen uit complexe gezinssituaties in hun traditionele matrozenpak: de ‘engelen van de zee’. Op internaat IBIS vinden zij een veilige thuishaven; het biedt hen een onderkomen, zorg en, bovenal, een toekomst. Voor het eerst wordt de gehele portretreeks samen met historisch foto- en filmmateriaal van IBIS in Nederland getoond. Voor meer informatie zie www.hetscheepvaartmuseum.nl/engelenvandezee.

‘Ieder kind heeft recht op een zichtbare horizon, ook wanneer het stormt op zee.’ – Stephan Vanfleteren

Aangrijpende portretten

Vanfleteren portretteerde de leerlingen van Koninklijk Werk IBIS in 2016, gekleed in hun traditionele uniform. Kinderen voor wie het leven nog moet beginnen. Enkelen van hen zijn stoere pubers en staren krachtig in de lens. Anderen ogen wat onzeker en moeten nog in hun grote jas groeien. De indringende portretten van Vanfleteren worden afgewisseld met historische beelden van het internaat van de afgelopen honderd jaar. Het geeft een inkijkje in de besloten en veilige wereld van de jongens, hun nieuwe ‘thuis’ en hun nieuwe identiteit als matroos.

Koninklijk Werk IBIS: een drijvende opleiding

Koninklijk Werk IBIS is in 1906 opgericht om een veilige thuisbasis te bieden aan weeskinderen van vissersfamilies. De school fungeerde als opvang voor de visserswezen én zorgde dat het tekort aan goed opgeleide vissers werd teruggedrongen. IBIS vestigde zich op een voormalig kanonneerschip van 43 meter lang. Deze drijvende school had plaats voor tachtig kinderen. Op twaalfjarige leeftijd verlieten de leerlingen het schip om te werken op school-vissersschepen, waar zij hun opleiding tot zeeman of visser voltooiden. Sinds de oprichting bood IBIS aan maar liefst tweeduizend jongens onderdak, inmiddels in een gebouw aan wal. De huidige leerlingen – vaak kinderen met een moeilijke thuissituatie – bestaan uit zowel jongens als meisjes en blijven tot zij 16 zijn. Het biedt hen de mogelijkheid om na afronding van de opleiding een plek te vinden in de maatschappij. Er is nog altijd sprake van structuur en discipline.